Naar de inhoud
Wijngids
Koopgidsen

Een Italiaans wijnetiket lezen: DOC, DOCG, IGT, Riserva en meer

Italiaanse wijnetiketten uitgelegd: DOCG, DOC en IGT, plus Classico, Superiore, Riserva, jaargang, zoetheid van bubbels en wie de wijn maakte.

Door Leandro ScarpattiGepubliceerd op

Advertentie: dit artikel bevat links naar webwinkels die affiliatelinks kunnen zijn. Als je via die links koopt, kunnen we een commissie ontvangen, zonder extra kosten voor jou. Hoe we met verkopers werken

Drie Italiaanse rodewijnflessen met crèmekleurige etiketten, de middelste met een DOCG-zegel op de hals, naast een messing vergrootglas, een glas rode wijn en kurken op een houten tafel in een wijnwinkel

Het korte antwoord: een Italiaans wijnetiket vertelt je vier dingen: de kwaliteitscategorie (DOCG, DOC of IGT), de plaats en vaak de druif, hoe lang de wijn gerijpt is (woorden als Riserva of Superiore) en wie de wijn maakte en bottelde. DOCG heeft de strengste regels, DOC volgt daarna en IGT geeft producenten de meeste vrijheid.

Italiaanse etiketten lijken ingewikkeld omdat het belangrijkste woord meestal een plaats is, geen druif. Barolo, Chianti Classico en Brunello di Montalcino zijn allemaal plaatsen.

Ken je de handvol termen hieronder, dan kun je bijna elke fles in de winkel lezen.

De kwaliteitspiramide: DOCG, DOC, IGT en Vino

Italië deelt wijn in vier niveaus in. De twee hoogste niveaus zijn beschermde oorsprongsbenamingen volgens de EU-regels (DOP), en IGT is een beschermde geografische aanduiding (IGP).

DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) is het hoogste niveau. De regels leggen het gebied, de druiven, de opbrengsten en de minimale rijping vast, en de wijn moet vóór de verkoop een officiële analyse en proeverij doorstaan. Elke fles draagt een genummerde overheidsbandrol om de hals. Er zijn meer dan 70 DOCG’s, waaronder Barolo, Barbaresco, Brunello di Montalcino, Chianti Classico, Franciacorta en Prosecco Superiore di Conegliano Valdobbiadene.

DOC (Denominazione di Origine Controllata) heeft ook een afgebakend gebied en productieregels, iets minder streng dan bij DOCG. Langhe Nebbiolo en Primitivo di Manduria zijn DOC-wijnen.

IGT (Indicazione Geografica Tipica) noemt een groter gebied, zoals Toscane (Toscana) of Apulië (Puglia), en geeft producenten vrijheid in druiven en stijl. De categorie omvat eenvoudige alledaagse wijnen, maar ook enkele van de beroemdste flessen van Italië, zoals Tignanello.

Vino (of Vino d’Italia) is eenvoudige tafelwijn zonder geografische aanduiding.

Classico, Superiore en Riserva

Deze woorden staan naast de naam van de herkomstbenaming en veranderen wat er in de fles zit.

Classico betekent dat de druiven uit het historische hart van het gebied komen. Chianti Classico, Soave Classico en Valpolicella Classico zijn voorbeelden.

Superiore betekent meestal een hoger minimaal alcoholpercentage en vaak een langere rijping of lagere opbrengsten dan de standaardwijn. De precieze regels hangen af van de herkomstbenaming.

Riserva betekent een langere rijping vóór de verkoop. Chianti Classico Riserva moet minstens 24 maanden rijpen, waarvan 3 op fles. Barolo Riserva moet minstens 62 maanden rijpen, waarvan 18 op hout. Lees onze gids Chianti Classico of Riserva voor een volledig voorbeeld.

In Chianti Classico is er nog een trede boven Riserva: Gran Selezione, de hoogste categorie van de herkomstbenaming.

Wijngaardnamen, jaargang en wie de wijn maakte

Vendemmia is de jaargang: het jaar waarin de druiven geplukt zijn.

Vigna gevolgd door een naam wijst op één enkele wijngaard. In Barolo en Barbaresco verwijzen officiële wijngaardnamen, de MGA (Menzioni Geografiche Aggiuntive), zoals Cannubi, naar specifieke cru’s.

Imbottigliato all’origine betekent dat de wijn gebotteld is door het domein dat de druiven heeft geteeld. Prodotto e imbottigliato da noemt de producent en de bottelaar.

Het etiket vermeldt ook het alcoholpercentage (% vol), de inhoud en de allergenenwaarschuwing contiene solfiti (bevat sulfieten).

Termen voor bubbels en zoetheid

Spumante is volledig mousserend; frizzante is licht mousserend. Metodo classico betekent de traditionele methode met een tweede gisting op de fles, zoals bij Franciacorta en champagne. Voor het verschil met Prosecco uit de tankmethode lees je onze gids Prosecco of Franciacorta.

Bij mousserende wijn loopt de zoetheid van droogst naar zoetst: Brut Nature (of Pas Dosé), Extra Brut, Brut, Extra Dry, Dry. De valkuil: Extra Dry is zoeter dan Brut.

Bij stille wijn betekent secco droog, zijn abboccato en amabile halfdroog tot halfzoet, en is dolce zoet.

Italiaanse etikettermen in één oogopslag

Term op het etiket Wat het betekent Voorbeeld
DOCG Strengste categorie, geproefd vóór de verkoop, genummerde bandrol om de hals Barolo DOCG
DOC Afgebakend gebied en regels, iets minder streng Langhe DOC
IGT Groter gebied, vrijheid in druiven en stijl Toscana IGT (Tignanello)
Classico Historisch hart van het gebied Chianti Classico DOCG
Superiore Hoger minimaal alcoholpercentage, vaak langere rijping Prosecco Superiore DOCG
Riserva Langere minimale rijping, vastgelegd per herkomstbenaming Chianti Classico Riserva, minstens 24 maanden
Vendemmia Jaargang Vendemmia 2021
Imbottigliato all’origine Gebotteld door het domein dat de druiven teelde Domeinwijnen
Metodo classico Tweede gisting op de fles Franciacorta DOCG
Extra Dry Zoeter dan Brut bij mousserende wijn Veel Prosecco’s

DOC en DOCG of IGT: wat de categorie je vertelt

DOC en DOCG
VoordelenNadelen
Voordelen: Gegarandeerde herkomst en productieregelsNadelen: De regels kunnen druiven of methoden uitsluiten die sommige producenten willen gebruiken
Voordelen: De typische stijl van de plaats is goed te voorspellenNadelen: De categorie garandeert niet dat je de wijn lekker vindt
Voordelen: DOCG-wijnen worden vóór de verkoop geproefd
IGT
VoordelenNadelen
Voordelen: Vrijheid in druiven en stijlNadelen: Zeer grote verschillen in kwaliteit
Voordelen: Omvat beroemde Super Tuscans en veel wijnen met een goede prijs-kwaliteitverhoudingNadelen: De naam van de producent zegt meer dan de categorie

Waar koop je ze?

Deze twee flessen tonen veel van de termen hierboven op één etiket: een Chianti Classico Riserva (DOCG, Classico, Riserva) en een Barolo Riserva uit de MGA Cannubi. De knoppen brengen je naar de volledige selectie van elke herkomstbenaming op Vino.com.

Links naar webwinkels kunnen ons een commissie opleveren, zonder extra kosten voor jou.

Conclusie

Lees een Italiaans etiket vanaf de categorie. DOCG, DOC of IGT vertelt je hoe streng de regels zijn; de plaats vertelt je de stijl; Classico, Superiore en Riserva vertellen je hoe de wijn gemaakt en gerijpt is.

Kijk daarna naar de jaargang en de producent. Vooral bij IGT-wijnen is de producent de beste gids voor kwaliteit.

Veelgestelde vragen

Is DOCG beter dan DOC?

DOCG heeft strengere regels dan DOC: strakkere grenzen voor opbrengsten, druiven en rijping, plus een officiële proeverij vóór de verkoop en een genummerde bandrol om de hals van de fles. Het is een garantie van herkomst en methode, niet van smaak. Een uitstekende DOC- of IGT-wijn kan beter zijn dan een gewone DOCG.

Wat betekent Riserva op een Italiaanse wijn?

Riserva betekent dat de wijn langer gerijpt is vóór de verkoop dan de standaardversie van dezelfde herkomstbenaming. Elke herkomstbenaming legt haar eigen minimum vast: Chianti Classico Riserva moet minstens 24 maanden rijpen, Barolo Riserva minstens 62 maanden. Riserva-flessen zijn meestal geconcentreerder en kunnen langer rijpen.

Waarom zijn sommige beroemde Italiaanse wijnen maar IGT?

Omdat hun producenten kozen voor druiven of methoden die de lokale DOC- of DOCG-regels niet toestonden. Veel Super Tuscans, zoals Tignanello, combineren Sangiovese met Cabernet en worden verkocht als Toscana IGT. Bij deze flessen zegt de naam van de producent meer dan de categorie.

  • #Italiaans wijnetiket
  • #DOCG
  • #DOC
  • #IGT
  • #Riserva
Hoe dit artikel tot stand kwam

We hebben niet elke genoemde fles zelf geproefd. Proefnotities en scores komen uit de bronnen die we noemen: het technische blad van de producent, de productpagina van de winkel of een criticus, altijd met naam.

Links naar webwinkels kunnen ons een commissie opleveren, zonder extra kosten voor jou. Geen winkel betaalt om opgenomen te worden, en een commissie bepaalt nooit wat we aanraden. Hoe we met verkopers werken